Dấu hiệu vòng bi (bạc đạn) xe máy hỏng: rung tay lái, đảo bánh, kêu ù ù

Bạc đạn bánh xe mòn gây rơ bánh, kêu ù ù tăng theo tốc độ và làm xe đảo ở tốc độ cao. Kiểm tra bằng cách lắc và quay tay bánh xe, đồng thời loại trừ lốp, vành và chén cổ trước khi thay.

Các dấu hiệu thường gặp

• Tiếng ù ù hoặc hú như tiếng gió, to dần khi tăng tốc, không đổi khi nhả ga.
• Bánh xe lắc ngang được khi dựng chống và lắc tay.
• Xe đảo bánh, không vững ở tốc độ cao; tay lái rung.
• Quay tay bánh thấy sượng, lạo xạo hoặc có điểm kẹt.
• Bánh sau xe ga lắc, lạch cạch khi đi qua ổ gà.

Cách kiểm tra nhanh

1. Dựng chống giữa cho bánh cần kiểm tra nhấc khỏi mặt đất.
2. Cầm hai bên lốp, lắc ngang: có độ rơ là bạc đạn đã mòn (hoặc trục lỏng — siết lại để loại trừ).
3. Quay tay bánh thật chậm, đặt tay lên phuộc/càng để cảm độ rung, lạo xạo.
4. Nghe tiếng khi quay nhanh; so với bánh còn lại.

Loại trừ các lỗi dễ nhầm

Nếu đầu xe kêu cụp cụp khi qua ổ gà, lái nặng hoặc khựng, lỗi thường nằm ở bát phốt (chén cổ), không phải bạc đạn bánh — xem bài về bát phốt bù dung sai.

Chọn đúng mã vòng bi

Mã vòng bi in trên vành ngoài hoặc mặt phớt (6201, 6301, 6304…). Tháo vòng bi cũ, đọc mã và lấy đúng mã đó; nếu mã đã mờ, đo đường kính trong, đường kính ngoài và bề dày rồi đối chiếu bảng mã.

Khi thay bạc đạn bánh nên thay cả cặp hai bên trục và kiểm tra bạc lót, phớt chắn bụi. Đóng vòng bi bằng dụng cụ tì vào vành ngoài, không gõ vào vành trong.