Xe máy đề không nổ, bấm đề không quay: 6 nguyên nhân và cách thợ kiểm tra

Đề không nổ hiếm khi do một món duy nhất. Kiểm tra theo thứ tự ắc quy → cầu chì, rơ le, công tắc → củ đề (chổi than, cuộn dây) → bộ đề (thớt, bi, răng đề) để khoanh đúng lỗi trước khi thay.

Phân biệt 3 kiểu "đề không nổ"

Bước 1: Ắc quy và mạch điện

Phần lớn ca "đề không nổ" ở xe để lâu là do ắc quy. Bật đèn pha rồi bấm đề: đèn tối hẳn đi là ắc quy yếu hoặc cọc bình lỏng, oxy hoá. Vệ sinh và siết lại cọc bình trước khi kết luận hỏng củ đề.

Nếu ắc quy tốt mà bấm đề im re, kiểm tra cầu chì, rơ le đề và công tắc: xe tay ga phải bóp phanh thì mạch đề mới thông, công tắc phanh hỏng cũng làm đề chết. Dây mát lỏng hoặc gỉ ở thân máy là lỗi hay bị bỏ sót.

Bước 2: Câu điện thẳng vào củ đề

Nối điện trực tiếp từ ắc quy vào cọc củ đề. Củ đề quay khoẻ là lỗi nằm ở mạch điều khiển (rơ le, công tắc, dây). Củ đề quay yếu, lúc được lúc không, hoặc phải gõ nhẹ vào thân mới quay thì bệnh nằm trong củ đề.

Bước 3: Bên trong củ đề

• Chổi than (than đề) mòn ngắn: tiếp điện chập chờn, đề yếu dần. Thay than đúng mã là đủ nếu cổ góp còn đẹp.
• Cổ góp cháy, rãnh mòn, bẩn muội than: vệ sinh; mòn sâu thì thay củ đề.
• Cuộn dây yếu hoặc chạm: củ đề nóng nhanh, đề hụt dù than mới — nên thay nguyên củ.
• Xe số Yamaha đời cũ hay bị "củ đề ngâm dầu": dầu máy lọt vào khoang chổi than làm đề vấp, phát tạp âm.

Bước 4: Bộ đề (thớt đề, bi đề, răng đề)

Củ đề quay tốt mà máy không quay theo, nghe rè rè hoặc lạch cạch, là bộ khởi động không truyền lực: thớt đề mòn trượt, bi đề mòn hoặc răng đề mẻ. Xe số Honda có thớt 3 bi và 6 bi, chiều xuôi và chiều ngược khác nhau theo đời xe — phải lấy đúng loại mới lắp khớp.

Đề quay tốt mà máy vẫn không nổ

Khi đề quay máy bình thường nhưng không nổ thì không còn là lỗi hệ thống đề nữa: kiểm tra lửa (bugi, IC/CDI, mô bin), xăng và nén. Xe số Dream/Wave mất lửa đột ngột hay do IC.